Bioklimatik pergola, tavanı sabit bir örtü yerine dönebilen alüminyum lamellerden oluşan bir gölgelendirme yapısıdır. Lameller kumandayla sıfır ile yüz otuz beş derece arasında döner. Açık konumda gökyüzü görünür ve hava sirkülasyonu sağlanır; kapalı konumda lameller birbirine geçerek su geçirmez bir tavan oluşturur. Böylece aynı alan yazın gölgelik, yağmurda kapalı oda, kışın rüzgârdan korunan bir hacim olur.
Rolling roof ise lamel yerine motorlu bir kumaş veya panel örtünün ray üzerinde açılıp kapanmasıdır. Daha geniş açıklıkları tek parça geçebilir, ancak lamelli sistemin kademeli gölge ayarını vermez.
Sızdırmazlık nasıl sağlanır
Bu sistemlerde en sık sorulan soru yağmurda su geçirip geçirmediğidir. Lameller kapandığında kenarlarındaki geçmeli conta profili sayesinde kesintisiz bir yüzey oluşturur. Lamel üzerinde biriken su, kenar kirişindeki gizli oluğa akar; oradan kolon içine gömülü iniş borusuyla zemine tahliye edilir. Cephede görünen bir oluk ya da boru olmaz.
Yağmur sensörü ilk damlada lamelleri otomatik kapatır, rüzgâr sensörü ise fırtınada zip perdeleri toplar. Ev sahibi tatildeyken bile sistem kendini korur.
Sistem özellikleri
- Lamel: Ekstrüzyon alüminyum, içi takviyeli. Uzun açıklıklarda ara kiriş ile bölünür.
- Motor: Sessiz redüktörlü motor, kumanda ve akıllı telefon uygulaması opsiyonu.
- Yapı: Duvara dayalı veya serbest duran dört ayaklı kurgu.
- Yan kapatma: Zip perde, sürme cam sistem veya sabit cam panel.
- Boya: Elektrostatik toz boya, istenen RAL renginde; antrasit ve beyaz en çok tercih edilenler.
- Ek donanım: Dimmerli LED şerit, ısıtıcı, hoparlör ve priz hattı montaj sırasında geçirilir.
Nerede kullanılır
Villa terası ve havuz kenarı, restoran ve kafe bahçesi, otel teras katı, düğün ve etkinlik alanları, ofis çatı terasları. Ticari işletmelerde en büyük getirisi, açık alanı yağmurda da kullanılabilir hale getirerek masa kapasitesini yıl boyunca korumasıdır.
Fiyatı belirleyen etkenler
Alan büyüklüğü, ayak sayısı ve lamel açıklığı temel kalemlerdir. Serbest duran sistemler, duvara dayalı olanlara göre daha fazla taşıyıcı gerektirir. Zip perde ve cam kapatma eklendiğinde toplam maliyet belirgin şekilde artar ama alanın kullanım süresi de uzar. Motor markası, sensör seti ve aydınlatma opsiyonel kalemler olarak ayrı yazılır.
Montaj ve garanti
Zemin ankraj noktaları önce işaretlenir ve beton kalitesi kontrol edilir. Yapı iskelet halinde kurulur, ardından lameller takılıp motor limitleri ayarlanır. Su testi yapılarak oluk ve iniş hattı kontrol edilir. Kullanıcıya kumanda, sensör hassasiyeti ve kış bakımı anlatılır. İşçilik ve montaj 2 yıl, motor ve elektronik üretici garantisi kapsamındadır.
Sık yapılan hatalar
- Zemin ankrajının kontrolsüz yapılması. Beton kalınlığı yetersizse sistem rüzgârda oynar; plaka ile yük dağıtılması gerekir.
- Uzun açıklıkta ara kiriş konulmaması. Desteksiz uzayan lameller zamanla sarkar ve conta teması bozulur.
- İniş borusu güzergâhının planlanmaması. Su ayak içinden tahliye edilmezse cepheye dışarıdan boru asmak zorunda kalınır.
- LED ve ısıtıcı kablosunun sonradan çekilmesi. Montaj sırasında geçirilmezse kablolar görünür kalır.
Sık sorulan sorular
Kışın kar yükü sorun olur mu?
Lameller kapalı konumdayken sistem kar yükünü taşıyacak şekilde hesaplanıyor. Ankara koşullarında standart kesitler yeterli oluyor; yüksek rakımlı ilçelerde kiriş kesitini büyütüyoruz. Yoğun kar sonrası lamelleri bir kez açıp kapatmak, birikintinin dökülmesini sağlıyor.
Yan tarafları da kapatabilir miyiz?
Evet, en çok tercih edilen kurgu bu. Zip perde en ekonomik çözüm; rüzgârı, tozu ve yan güneşi kesiyor. Tam kapalı bir hacim isteniyorsa sürme cam sistem ya da sabit cam panel kullanılıyor. Zip perde ile cam sistemi bir arada kullanmak da mümkün.
Bakım ve kullanım ömrü
Bakımın odağı su tahliyesi. Yılda bir kez gizli oluk ve ayak içindeki iniş borusu temizlenmeli; birikinti tahliyeyi tıkayıp lamel üzerinde göllenmeye yol açıyor. Lamel mafsalları kontrol edilip gerekirse yağlanıyor. Yoğun kar sonrası lamelleri bir kez açıp kapatmak birikintinin dökülmesini sağlıyor. Motor ve sensörler normalde müdahale gerektirmiyor.