Kompozit cephe, binanın dış kabuğunu iki ince alüminyum levha arasına sıkıştırılmış mineral dolgulu panellerle kaplama yöntemidir. Panel, taşıyıcı bir alüminyum konstrüksiyonun üzerine kaset haline getirilerek asılır; arada bırakılan hava boşluğu hem yalıtım hem de nefes alan bir cephe sağlar. Alüminyum giydirme cephe ise aynı taşıyıcı mantığıyla çalışır, farkı yüzeyin panel yerine ısı camla kapatılmasıdır. İki sistem çoğu projede birlikte kullanılır: opak bölgeler kompozit, şeffaf bölgeler cam olur.
Oxygen olarak Ostim'deki atölyemizde panel kesimini, kanal açmayı ve kaset bükümünü kendimiz yapıyoruz. Sahada ölçü alan ekiple imalatı yapan ekip aynı olduğu için fuga hatları binanın gerçek geometrisine göre çıkıyor, montajda zorlama olmuyor.
Taşıyıcı konstrüksiyon ve statik
Cephe kaplamasının ömrünü panel değil, arkasındaki taşıyıcı belirler. Konsol, dikme ve yatay profillerden oluşan iskelet binanın karkasına ankrajlanır. Bu bağlantı noktalarının sayısı ve kesiti rüzgâr yükü hesabıyla bulunur; Ankara için TS EN 1991-1-4 esas alınır. Yüksek katlarda ve köşe bölgelerde emme kuvveti artar, dikme aralığı buna göre sıklaştırılır.
Deprem derzi geçen cephelerde konstrüksiyon kesintiye uğratılır ve derz boyunca hareketi karşılayan esnek bağlantı kullanılır. Bu detayın atlandığı binalarda ilk sarsıntıda panel kenarları ezilir. Projelendirme aşamasında derz güzergâhını mimari projeden alıp cephe paftasına işliyoruz.
Panel seçimi ve yangın sınıfı
- Dolgu tipi: Yüksek katlı ve kamuya açık binalarda A2-s1,d0 sınıfı mineral dolgu zorunludur; PE dolgu yalnızca alçak yapılarda kullanılabilir.
- Panel kalınlığı: 4 mm standarttır. 0,50 mm alüminyum yüzeyli paneller büyük kasetlerde göbek yapmaya daha dirençlidir.
- Boya: PVDF kaplama, polyester boyaya göre solmaya çok daha uzun süre direnir. Güneye bakan cephelerde PVDF tercih edilmelidir.
- Fuga genişliği: 12–20 mm arası seçilir. Dar fuga ısıl genleşmeye yer bırakmaz, geniş fuga cepheyi dağınık gösterir.
- Kaset büküm payı: Panel arkasına 25 mm büküm ve takviye lamaları yapılır; bu, rüzgârda panelin çanaklaşmasını önler.
- Renk: RAL veya özel metalik tonlar. Aynı projede farklı üretim partisi kullanılmaz, ton farkı cephede görünür.
Nerede kullanılır
Kompozit cephe en çok ofis binası, plaza, otel, hastane, AVM ve fabrika idari bloklarında tercih edilir. Eski binaların dış kabuğunu yenilerken de etkilidir: mevcut sıva sökülmeden üzerine konstrüksiyon kurulabilir, arkasına taşyünü eklenerek ısı yalıtımı da aynı işte çözülür. Konut projelerinde genellikle giriş cephesi, kolon kaplaması ve balkon alınlıklarında kısmi olarak kullanılır.
Fiyatı belirleyen etkenler
Metrekare fiyatını en çok panel dolgu sınıfı ve yükseklik belirler. A2 panel, PE panele göre belirgin şekilde pahalıdır. Yükseklik arttıkça hem taşıyıcı kesiti büyür hem de iskele veya asma platform maliyeti devreye girer. Cephedeki köşe, denizlik, baca ve pencere çevresi gibi detay sayısı da işçiliği doğrudan etkiler; düz bir yüzey ile bol detaylı bir yüzey arasında ciddi fark oluşur. Teklifimizde panel, konstrüksiyon, montaj ve iskele kalemlerini ayrı ayrı yazıyoruz.
Montaj ve garanti
Keşifte cephe kotları lazer metre ile alınır, gerekirse dron ile üst kotlar görüntülenir. Üretim atölyede tamamlanır, sahaya numaralandırılmış kasetler halinde gelir. Montaj alttan üste doğru ilerler, her sırada su terazisi kontrolü yapılır. İşçilik ve montajımız 2 yıl garantilidir; panel ve boya için üretici garantisi teklifte ayrıca belirtilir.
Sık yapılan hatalar
- Yangın sınıfının teklifte belirtilmemesi. A2 ve PE panel arasındaki fiyat farkı büyük olduğu için bazı tekliflerde bu kalem belirsiz bırakılır. Yazılı istemezseniz sonradan tartışma çıkar.
- Her binaya aynı konstrüksiyonun kurulması. Dikme aralığı rüzgâr yüküne göre değişmeli; özellikle bina köşelerinde emme kuvveti artar ve aralık sıklaştırılmalıdır.
- Deprem derzinin cepheden kesintisiz geçirilmesi. Bu detay atlandığında ilk sarsıntıda panel kenarları ezilir.
- Farklı üretim partisinden panel kullanılması. Aynı RAL kodu olsa bile partiler arasında ton farkı oluşur ve cephede gözle görülür.
Sık sorulan sorular
Mevcut sıvayı sökmemiz gerekiyor mu?
Çoğu projede gerekmiyor. Taşıyıcı konstrüksiyon mevcut duvara ankrajlanıp üzerine kaset asılabiliyor. Arka boşluğa taşyünü eklendiğinde cephe yenileme ve ısı yalıtımı tek işte çözülüyor. Yalnızca sıva kabarmış ve ankraj tutmayacak durumdaysa lokal sökme yapıyoruz.
Uygulama ne kadar sürer?
Süreyi metrekare kadar iskele durumu belirliyor. Orta ölçekli bir ofis binası cephesi genellikle birkaç hafta sürüyor. Keşiften sonra sözleşmeye net bir tarih yazıyoruz; iskele kurulum ve söküm günleri de bu takvime dahil.
Bakım ve kullanım ömrü
Kompozit cephe pratikte bakım istemeyen bir kabuk. Yılda bir kez yağmur suyu tahliye kanallarının ve fuga aralarının kontrol edilmesi yeterli. Kirlenen yüzeyler basınçlı su ve nötr deterjanla yıkanabilir; aşındırıcı fırça ve çözücü kullanılmamalı, boya yüzeyini matlaştırır. PVDF kaplı paneller normal koşullarda on yıllar boyunca renk koruyor.